Porównanie modelu kaskadowego i Agile: różnice w metodykach zarządzania projektami

Kluczowe wnioski

• Porównanie modelu Agile i kaskadowego zestawia iteracyjne, elastyczne zarządzanie projektami z liniowym, sekwencyjnym podejściem.

• Agile umożliwia szybkie przekazywanie opinii, adaptację i ciągłe dostarczanie, podczas gdy metodyka kaskadowa kładzie nacisk na planowanie z wyprzedzeniem i ustalone fazy.

• Wybór odpowiedniego podejścia zależy od złożoności projektu, zaangażowania interesariuszy i doświadczenia zespołu.

• Oceń potrzeby swojego projektu i rozważ zastosowanie praktyk Agile w celu zwiększenia elastyczności i poprawy zadowolenia klientów.

Programowanie Agile najwcześniej wdrażano zwykle w małych, niezależnych zespołach pracujących nad niewielkimi, autonomicznymi projektami. To one udowodniły skuteczność modelu Agile ku zadowoleniu i poprawie sytuacji programistów na całym świecie.

Okazało się, że w przypadku większości zespołów kaskadowy model tworzenia oprogramowania nie był tak skuteczny, jak zarządzanie projektami Agile.

Popularność zarządzania projektami Agile sprawiła, że coraz więcej organizacji skaluje ten model poza pojedyncze zespoły czy projekty, starając się stosować go do całych programów. Metodyka Agile rozprzestrzeniła się nawet poza zespoły programistyczne, obejmując swoim zasięgiem także zespoły IT, marketingowe, biznesowe i wiele innych.

Co to jest zwinne zarządzanie projektami?

Zarządzanie projektami Agile to iteracyjne podejście do dostarczania projektu, które koncentruje się na realizowanych w sposób ciągły wydaniach uwzględniających opinie klientów. Możliwość korygowania działań w trakcie każdej iteracji sprzyja zwiększaniu prędkości i adaptacyjności.

To podejście różni się od liniowego, kaskadowego podejścia do zarządzania projektami, w którym proces realizuje się według określonej ścieżki, a odchylenia są ograniczone.

Jeśli potrzebujesz szybkich reakcji i zmian, metodyka Agile zapewnia elastyczność niezbędną do dostosowywania i wprowadzania kolejnych iteracji w trakcie procesu tworzenia oprogramowania. Ta struktura zarządzania projektami stanowi również fundament praktyk DevOps.

To właśnie tutaj zespoły deweloperskie i operacyjne współpracują ze sobą.

Zalety zarządzania projektami Agile

Wdrożenie metodologii Agile zapewnia zespołom dynamiczne i elastyczne podejście do zarządzania projektami. Oto kilka kluczowych zalet stosowania metodologii Agile w przepływie pracy:

• Szybsze cykle informacji zwrotnych.

• Identyfikacja problemów na wczesnym etapie.

• Większy potencjał osiągnięcia zadowolenia klienta.

• Znaczne skrócenie czasu wprowadzenia produktu na rynek.

• Lepsza widoczność / większa odpowiedzialność.

• Dedykowane zespoły z czasem zwiększają produktywność.

• Elastyczne ustalanie priorytetów z myślą o dostarczaniu wartości.

Wady modelu Agile

Podobnie jak w przypadku większości metodyk zarządzania projektami, zespoły będą musiały zmierzyć się z różnymi wyzwaniami w zależności od wybranego modelu. Oto kilka typowych wad związanych z wyborem modelu Agile:

• Ścieżka krytyczna i zależności między projektami mogą nie być zdefiniowane tak wyraźnie, jak w przypadku modelu kaskadowego.

• Koszt wynikający z krzywej uczenia się organizacji.

• W pełni zgodna z metodyką Agile realizacja obejmująca pipeline ciągłego wdrażania wymaga opracowania wielu zależności technicznych i poniesienia kosztów prac inżynierskich.

Na czym polega kaskadowy model zarządzania projektami?

Podejście do zarządzania projektami według modelu kaskadowego zakłada precyzyjnie zdefiniowaną kolejność realizacji faz projektu. Prace nie są kontynuowane, dopóki dana faza nie uzyska ostatecznego zatwierdzenia. Powrót do poprzedniej, zakończonej już fazy może być trudny i kosztowny.

Zespoły Agile mogą stosować podobną kolejność, jednak dzielą pracę na mniejsze przyrosty i regularnie uzyskują informacje zwrotne. Zarządzanie projektami w modelu kaskadowym ma formułę liniową, sekwencyjną.

Sprawdza się dobrze w przypadku prac z przewidywalnymi procesami cyklicznymi, ale stosujące go zespoły programistyczne mogą być nieprzygotowane do zmian i będą reagować na nie wolniej niż konkurencja. Niedotrzymanie jednego terminu lub zmodyfikowanie zakresu projektu kaskadowego może mieć nieproporcjonalnie duży wpływ na kolejne wydania.

Ponadto gdy zespół skoncentruje się w pełni na kolejnej fazie prac, spłacenie długu technicznego lub naprawienie błędów może być trudne. Jest to możliwe zwłaszcza, jeśli zespół w całości przydzielono do prac nad nową funkcją i wymaga się od niego nieustannego dążenia do przejścia na kolejny etap.

W typowym projekcie kaskadowym czas jest sztywno podzielony na segmenty. Prowadzi on do ukształtowania mentalności „wykorzystaj albo strać”, która zachęca programistów, product ownerów i interesariuszy do maksymalnego wydłużania czasu trwania każdego etapu, ponieważ nie będzie możliwości powrotu do niego w przyszłości.

Zazwyczaj zespoły korzystające z modelu kaskadowego próbują ograniczyć przesuwanie granic zakresu, stosując „kontrolę zmian”, zgodnie z którą każdy zgadza się, że kontrakt początkowy nie ulega zmianie. Model kaskadowy może nasilić niektóre ze znanych wyzwań związanych z tworzeniem produktów:

• Zarządzanie blokerami i zależnościami: w tradycyjnych stylach zarządzania projektami często tworzy się „ścieżki krytyczne”, w których projekt nie może posunąć się naprzód, dopóki nie wyeliminuje się blokującego jego postęp problemu.

• Trudności w uzyskaniu opinii użytkowników i weryfikacji produktu: Na domiar złego klient końcowy nie może wchodzić w interakcje z produktem, dopóki nie zostanie on w pełni ukończony. W związku z tym poważne problemy z projektem produktu oraz jego kodem pozostają niezauważone do czasu wydania.

Zalety modelu kaskadowego

Metodyka Agile zwiększa odporność zespołów na zmiany, które nieuchronnie pojawiają się w trakcie projektu. Inne typowe zalety modelu kaskadowego to między innymi:

• Wymaga mniejszej koordynacji z powodu jasno zdefiniowanych faz sekwencyjnych procesów.

• Wyraźnie zdefiniowana faza projektu w czytelny sposób określa zależności między pracami.

• Koszt projektu można oszacować po zdefiniowaniu wymagań.

• Większa koncentracja na dokumentowaniu projektów i wymagań.

• Faza projektowania jest bardziej metodyczna i ustrukturyzowana przed napisaniem jakiegokolwiek oprogramowania.

Wady modelu kaskadowego

Metodologia kaskadowa nie jest uniwersalnym podejściem do zarządzania projektami. Stosowanie tej metody wiąże się z pewnymi wyzwaniami, takimi jak:

• Trudniej dzielić pracę i wykonywać ją wspólnie, ponieważ specjalizacja zespołów jest węższa z powodu bardziej rygorystycznych sekwencji faz.

• Ryzyko marnowania czasu z powodu opóźnień i komplikacji w trakcie przejść między kolejnymi fazami.

• Dodatkowe wymagania dotyczące zatrudniania przy kompletowaniu wyspecjalizowanych zespołów w odróżnieniu od podejścia Agile, w którym zespół jest bardziej interdyscyplinarny.

• Dodatkowa komunikacja podczas przekazywania prac między kolejnymi fazami.

• Poczucie własności produktu i zaangażowanie w jego tworzenie mogą nie być tak silne, jak w przypadku metodyki Agile, ponieważ wysiłki koncentrują się na bieżącej fazie.

Iteracyjny charakter zarządzania projektami w metodologii Agile

Na początku model Agile stosowany był przez zespoły tworzące oprogramowanie, które przechodziły z tradycyjnego, sekwencyjnego podejścia kaskadowego na metodę obejmującą ciągłe zbieranie opinii i wprowadzanie korekt w trakcie całego cyklu programistycznego.

W zarządzaniu projektami Agile przyjmuje się iteracyjne podejście do programowania polegające na utworzeniu kilku wersji przyrostowych, którym towarzyszy regularne uzyskiwanie informacji zwrotnych. Ten model promuje zdolność do adaptacji, ponieważ zespół może wprowadzać korekty w trakcie całego procesu rozwoju produktu i nie musi ograniczać się do liniowej ścieżki.

Pozwala również regularnie udostępniać istotne wydania, dzięki czemu z czasem zespoły mogą dostarczyć szereg udanych rozwiązań. Wydania iteracyjne otwierają dla zespołu wiele możliwości:

• dostosowywania się do zmieniających się okoliczności w obliczu nowych wymagań, jakie się pojawią w odniesieniu do zablokowanej jednostki pracy;

• zbierania opinii od interesariuszy w trakcie procesu i reagowania w sposób iteracyjny bez obaw o niedotrzymanie ostatecznego terminu dostawy;

• budowania relacji i powiązań między różnymi stanowiskami, co ułatwia ludziom nawiązywanie kontaktów i skuteczne komunikowanie się.

Jeszcze większą korzyść stanowi wspólny zbiór umiejętności poszczególnych członków zespołu tworzącego oprogramowanie. Pokrywające się zbiory umiejętności członków zespołu zwiększają elastyczność pracy przy wszystkich częściach bazy kodu zespołu. Dzięki temu nie marnuje się energii ani czasu w razie wprowadzenia zmian w kierunku rozwoju projektu.

Chcesz dowiedzieć się, jak powstają świetne zespoły? Zapoznaj się z naszym przewodnikiem po tworzeniu zespołów pracujących według modelu Agile, aby usprawnić swoje procesy!

Czy Jira jest rozwiązaniem typu Agile, czy kaskadowego?

Certyfikat PMP (Project Management Professional) tradycyjnie związany jest z metodologiami kaskadowymi, ale obecnie obejmuje również koncepcje zarządzania projektami Agile. Od specjalistów z certyfikatem PMP oczekuje się znajomości zarówno predykcyjnego (kaskadowego), jak i adaptacyjnego (Agile) podejścia do zarządzania projektami.

Przykładowo najnowszy egzamin PMP obejmuje ramy Agile, modele hybrydowe oraz umiejętność wyboru odpowiedniej metodologii dla danego projektu. Ta ewolucja odzwierciedla rosnące znaczenie metodyki Agile we współczesnych środowiskach projektowych.

Czy Jira jest rozwiązaniem typu Agile czy kaskadowego?

Jira to elastyczne narzędzie do zarządzania projektami, które obsługuje zarówno metodologię Agile, jak i kaskadową, umożliwiając zespołom wybór przepływu pracy najlepiej odpowiadającego ich potrzebom. Jira oferuje funkcje dla Scrum, Kanban i niestandardowych przepływów pracy, a także tradycyjne śledzenie projektów.

Zespoły mogą skonfigurować Jirę do zarządzania sprintami, backlogami i historyjkami użytkowników dla projektów Agile lub używać wykresów Gantta i kamieni milowych dla projektów kaskadowych. Ta wszechstronność sprawia, że Jira jest popularnym wyborem wśród organizacji o zróżnicowanych wymaganiach w zakresie zarządzania projektami.

Jakie są zasady Agile?

Metodologia Agile opiera się na zestawie podstawowych zasad, które określają sposób, w jaki zespoły podchodzą do zarządzania projektami i ich realizacji. Zasady te kładą nacisk na elastyczność, współpracę i ciągłe doskonalenie, aby zapewnić, że projekty przynoszą rzeczywistą wartość.

Oto kilka kluczowych zasad metodyki Agile w praktyce:

• Projekt Agile jest podzielony na kilka etapów przyrostowych, które obejmują regularne uzyskiwanie informacji zwrotnych.

• Wymagania dotyczące projektu są podzielone na mniejsze części, którym z kolei nadaje się priorytet według ich ważności.

• Promowanie współpracy, zwłaszcza z klientem. 

• Regularne wprowadzanie korekt w celu spełnienia potrzeb klienta.

• Integracja planowania z wykonaniem, dzięki czemu zespół może skutecznie reagować na zmieniające się wymagania. 

Kwestie do rozważenia przy przejściu na model Agile

Przejście na model Agile może być trudne, zwłaszcza jeśli działalność zespołu lub organizacji opiera się na bardziej tradycyjnym podejściu do zarządzania projektami. Przejście na metodykę Agile może wymagać szeregu zmian procesowych, zwłaszcza w przypadku wdrożenia podejścia DevOps.

Dlaczego?

Podejście DevOps polega na ścisłej współpracy zespołów programistów i operacyjnych w zakresie tworzenia i utrzymania oprogramowania. Decydując się na wdrożenie zasad Agile, zespół oraz interesariusze muszą przyjąć dwa ważne założenia:

1. Product owner koncentruje się na optymalizacji wartości wyników pracy zespołu. Z kolei zespół polega na priorytetach ustalonych przez product ownera i w pierwszej kolejności zajmuje się najważniejszymi pracami.

2. Zespół programistyczny może przyjąć pracę tylko, jeśli ma odpowiedni potencjał wykonawczy. Product owner nie wypycha pracy do zespołu ani nie narzuca mu arbitralnych terminów realizacji. Zespół programistyczny pobiera pracę z backlogu programu, gdy jest w stanie podjąć się wykonania nowych zadań.

Przyjrzyjmy się mechanizmom wykorzystywanym w programach Agile do porządkowania, realizowania i strukturyzacji prac w sposób iteracyjny.

Harmonogramy

Harmonogram określa przebieg procesu opracowywania produktu lub rozwiązania w czasie. W procesie programistycznym Agile harmonogram dostarcza ważnego kontekstu, w oparciu o który zespoły mogą realizować cele przyrostowe i projektowe.

Harmonogramy składają się z inicjatyw, czyli większych obszarów funkcji, i obejmują osie czasu, które wskazują, kiedy dana funkcja zostanie udostępniona. W miarę postępu prac i zdobywania wiedzy przez zespół dopuszcza się zmiany harmonogramu w celu uwzględnienia nowych informacji — zarówno na poziomie szczegółowym, jak i ogólnym.

Istota tkwi w tym, aby harmonogram zawsze koncentrował się na aktualnych warunkach, które wpływają na projekt oraz cele długoterminowe, umożliwiając skuteczną współpracę z interesariuszami i reagowanie na sytuację konkurencyjną. 

Poniżej przedstawiono prosty harmonogram dla zespołu produktowego, w którym inicjatywy są zapisane w polach, a na osi czasu na czerwono zaznaczono kamienie milowe.

Wymagania

Każda inicjatywa wchodząca w skład harmonogramu dzieli się na zestaw wymagań. W metodyce Agile wymagania mają postać uproszczonych opisów wymaganych funkcji, a nie 100-stronnicowych dokumentów, jak w przypadku tradycyjnych projektów.

Z czasem wymagania ewoluują, uwzględniając sposób rozumienia klienta i pożądanego produktu wspólny dla członków zespołu. Wymagania w metodyce Agile zachowują oszczędny charakter, podczas gdy zespół buduje wspólną wizję w oparciu o ciągłe rozmowy i współpracę.

Wszystkie szczegóły dopracowuje się dopiero na etapie przystępowania do wdrożenia.

Backlog

Backlog wyznacza priorytety w programie Agile. Zespół uwzględnia w backlogu wszystkie jednostki pracy: nowe funkcje, błędy, ulepszenia, zadania o charakterze technicznym lub architektonicznym itp.

Product owner ustala priorytety prac uwzględnionych w backlogu dla zespołu inżynierskiego. Następnie zespół programistyczny wykorzystuje backlog z ustalonymi priorytetami jako pojedyncze źródło rzetelnych informacji na temat prac, które należy wykonać.

Zespoły korzystają z narzędzi takich jak Jira Product Discovery aby zarządzać, organizować i wdrażać udane wydania produktów, korzystając ze szczegółowych widoków backlogu produktu. Dzięki zastosowaniu szablonu backlogu produktu zespoły mają przejrzysty wgląd w priorytety programu.

Wskaźniki Agile

Zespoły stosujące metodykę Agile odnoszą sukcesy dzięki wskaźnikom. Aby zespoły lub firmy mogły skupić się na realizacji zadań o najwyższym priorytecie, wprowadzono limity prac w toku (WIP).

Ponadto dostępne są wykresy, takie jak wykresy spalania i wykresy kontrolne, które pomagają zespołom przewidywać tempo dostarczania, a także diagramy ciągłego przepływu służące do identyfikacji wąskich gardeł. Dzięki tym artefaktom i wskaźnikom wszyscy zachowują koncentrację na szerszych celach i zwiększa się zaufanie do możliwości dostarczania przez zespół kolejnych prac w przyszłości.

Model Agile bazuje na zaufaniu

Procesy Agile nie mogą funkcjonować bez wysokiego poziomu zaufania wśród członków zespołu. Prowadzenie trudnych rozmów na temat tego, co jest właściwe z punktu widzenia programu oraz produktu, wymaga szczerości.

Z uwagi na regularne odbywanie takich rozmów pomysły i obawy wyraża się na bieżąco. To oznacza, że członkowie zespołu muszą mieć wzajemne zaufanie do możliwości (i chęci) egzekwowania decyzji podejmowanych w trakcie takich rozmów.

Które narzędzia obsługują przepływy pracy projektów Agile, kaskadowe i hybrydowe?

Jira i Confluence obsługują przepływy pracy projektów Agile, kaskadowe i hybrydowe, oferując konfigurowalne tablice, szablony i funkcje raportowania.

Jira umożliwia zespołom przełączanie się między metodami Scrum, Kanban i tradycyjnymi planami projektowymi. Może to być najlepszym rozwiązaniem do śledzenia postępów w projektach, usprawniania współpracy oraz zarządzania zgłoszeniami między zespołami.

Z drugiej strony Confluence zapewnia przestrzeń do współpracy, od generowania pomysłów i planowania po dokumentację i dzielenie się wiedzą. Przykładowo zespół hybrydowy może wykorzystywać Confluence do planowania kampanii.

Te narzędzia pomagają organizacjom dostosować się do zmieniających się potrzeb projektowych, zapewniając zespołom możliwość skutecznego zarządzania pracą niezależnie od stosowanej metodologii.

Wybór między Agile a modelem kaskadowym zależy od Twojego zespołu

Zarządzanie projektami Agile jest podejściem innowacyjnym nie tylko w przypadku projektów związanych z oprogramowaniem, ale też wszelkich innych rodzajów projektów.

Dzięki zapewnieniu możliwości elastycznego reagowania na zmiany w trakcie cyklu tworzenia oprogramowani (SDLC), metodyka Agile pozwala zespołom dostarczać lepszej jakości produkty, które zaspokajają potrzeby klientów.

Metodyka Agile zwiększa możliwości zespołów, rozwija odpowiedzialność i zachęca do wprowadzania innowacji, sprzyjając przy tym ciągłemu doskonaleniu. Ta metodologia umożliwia reagowanie na zmianę bez zbaczania z obranej ścieżki.

A to dobra wiadomość dla każdego programu.